Η κυρίαρχη ιδεολογία πασχίζει να παρουσιάσει τον ψηφιακό καπιταλισμό ως μια καθαρή, «πράσινη» και άυλη οικονομία της γνώσης. Αυτός ο ιδεαλιστικός μύθος καταρρέει ακαριαία όταν εξετάσουμε την πολιτική οικονομία των Data Centers, τα οποία αποτελούν τις σύγχρονες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, τα εργοστάσια και τα ορυχεία του ψηφιακού κεφαλαίου.
Η αποικιοκρατία των δεδομένων βασίζεται πάνω σε μια αδίστακτη, γιγαντιαία υλική βάση:
Η Πρώτη Υλη και η Εξορυκτική Αλυσίδα
Κάθε διακομιστής, κάθε κάρτα γραφικών (GPU) και κάθε υποδομή αποθήκευσης προϋποθέτει τη βίαιη εξόρυξη σπάνιων γαιών, λιθίου, κοβαλτίου και χαλκού στον παγκόσμιο Νότο. Η εξόρυξη αυτή συνδέεται οργανικά με την ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση, την καταστροφή τοπικών οικοσυστημάτων και τις συνθήκες εργασιακού μεσαίωνα.
Η Ενεργειακή Κατανάλωση και η Περιβαλλοντική Λεηλασία
Τα Data Centers των μονοπωλίων του cloud (Google, Amazon AWS, Microsoft Azure) καταβροχθίζουν τεράστια ποσά ηλεκτρικής ενέργειας, απαιτώντας συχνά αυτόνομες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ή την εξάντληση των τοπικών δικτύων. Παράλληλα, η ψύξη των εκατομμυρίων διακομιστών απαιτεί δισεκατομμύρια λίτρα πόσιμου νερού, στερεί πόρους από τις τοπικές κοινωνίες και οξύνει την ταξική ανισότητα στην πρόσβαση σε βασικά αγαθά.
Τα Υποθαλάσσια Καλώδια και η Γεωπολιτική της Υποδομής
Η ροή των δεδομένων δεν επιπλέει στον αέρα. Διασχίζει τους ωκεανούς μέσα από εκατοντάδες χιλιάδες χιλιόμετρα υποθαλάσσιων οπτικών ινών, τις οποίες ελέγχουν και ιδιοποιούνται τα ίδια τα πολυεθνικά μονοπώλια. Αυτές οι φυσικές υποδομές αποτελούν το πεδίο των σύγχρονων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, όπου ο έλεγχος του φυσικού περάσματος των δεδομένων ισοδυναμεί με τον έλεγχο των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων του παρελθόντος.
Η συγκέντρωση αυτών των βαριών υλικών υποδομών στα χέρια λίγων πολυεθνικών κολοσσών επιβεβαιώνει τη λενινιστική ανάλυση για τη συγκέντρωση της παραγωγής και των μέσων παραγωγής. Τα Data Centers είναι οι νέοι ναοί της συσσώρευσης του κεφαλαίου, όπου η ζωντανή ανθρώπινη δραστηριότητα μετατρέπεται σε νεκρό κεφάλαιο, τροφοδοτώντας την αλγοριθμική επιτήρηση και την απόσπαση υπεραξίας.
Η αστική τάξη μάς πλασάρει την Τεχνητή Νοημοσύνη ως το θαύμα των «ευφυών» αλγορίθμων και της αυτόνομης μηχανικής νόησης. Πίσω όμως από τη λαμπερή βιτρίνα των LLMs και των αυτόνομων πρακτόρων της OpenAI και της Google, κρύβεται η μεγαλύτερη, πιο εκτεταμένη και εντελώς απλήρωτη επιχείρηση εξαγωγής υπεραξίας στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν παράγει γνώση από το μηδέν. Τρέφεται, εκπαιδεύεται και εξελίσσεται αποκλειστικά από τη δική μας, απλήρωτη ψηφιακή εργασία.
Κάθε κείμενο που γράφουμε, κάθε σχόλιο στα social media, κάθε φωτογραφία που ανεβάζουμε, κάθε κλικ, κάθε διορθωτική υπόδειξη και κάθε αλληλεπίδρασή μας στον ψηφιακό χώρο, αποτελεί τη δωρεάν πρώτη ύλη που υφαρπάζουν τα ψηφιακά μονοπώλια. Η καθημερινή μας ζωή έχει μετατραπεί σε ένα απλήρωτο ψηφιακό ορυχείο, όπου το πρεκαριάτο και τα λαϊκά στρώματα εργάζονται εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο, χωρίς μισθό, χωρίς ωράριο και χωρίς Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, εκπαιδεύοντας τα ίδια τα εργαλεία που αύριο θα χρησιμοποιηθούν για την απαξίωση της δικής τους εργατικής δύναμης.
Οι δωρεάν εφαρμογές και η πρόσβαση στις πλατφόρμες δεν είναι παροχή, αλλά το ευτελές κόστος αναπαραγωγής μας ως ψηφιακών εργατών. Το ψηφιακό εμπορικό κεφάλαιο οικειοποιείται τον συλλογικό ανθρώπινο intellect, τον περιφράσσει και τον μετατρέπει σε ιδιωτικό μέσο παραγωγής.
Το πιο προκλητικό στοιχείο αυτής της απαλλοτρίωσης είναι η διπλή της λειτουργία:
Αφού εκπαιδεύσουμε δωρεάν τα αλγοριθμικά μοντέλα με τα δεδομένα μας, το κεφάλαιο μας πουλάει πίσω την ίδια μας τη συλλογική γνώση ως συνδρομητική υπηρεσία, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιεί την ΤΝ για τη στρατιωτικοποίηση της καταστολής, την αλγοριθμική επιτήρηση της φτώχειας και την ενίσχυση του πολεμικού ιμπεριαλιστικού μηχανισμού.
Η Πολεμική Βιομηχανία στον 21ο Αιώνα
Η πολεμική βιομηχανία του 21ου αιώνα δεν κατασκευάζεται πλέον μόνο στα παραδοσιακά χαλυβουργεία, αλλά στα Data Centers της Silicon Valley και στα εργαστήρια ανάπτυξης αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ιδεολογική αυταπάτη περί «ειρηνικής» ή «ουδέτερης» τεχνολογίας καταρρέει μπροστά στη γυμνή υλική πραγματικότητα: τα Big Data και τα μοντέλα ΤΝ αποτελούν τη νέα, φονική πολεμική μηχανή του ψηφιακού ιμπεριαλισμού.
Η καθημερινή ψηφιακή μας δραστηριότητα, τα μεταδεδομένα που μας υφαρπάζει το ψηφιακό κεφάλαιο και οι αλγόριθμοι αναγνώρισης προτύπων που εκπαιδεύουμε δωρεάν, μετατρέπονται απευθείας σε λογισμικό στοχοποίησης.
Τεχνολογίες όπως το FalcoNet της Cognyte, τα συστήματα αυτόματης στοχοποίησης και οι αλγόριθμοι παρακολούθησης που δοκιμάζονται στο πεδίο της παλαιστινιακής γενοκτονίας, δεν αποτελούν εξαίρεση. Είναι το εργαστήριο δοκιμών. Η Παλαιστίνη μετατρέπεται σε πεδίο δοκιμής για τη στρατιωτικοποιημένη ΤΝ, η οποία στη συνέχεια εξάγεται στις δυτικές μητροπόλεις για τη χαρτογράφηση, την επιτήρηση και την προληπτική καταστολή του πρεκαριάτου και της εργατικής τάξης.
Τα μονοπώλια της Silicon Valley (Amazon, Google, Microsoft, OpenAI, Palantir) είναι πλέον οργανικά ενσωματωμένα στο στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα. Οι υποδομές του cloud και οι αυτόνομοι πράκτορες διεξάγουν τον σύγχρονο πόλεμο, μετατρέποντας τις συσκευές μας σε διαρκή ορυχεία δεδομένων που τροφοδοτούν τους μηχανισμούς του θανάτου. Η μάχη ενάντια στη στρατιωτικοποίηση της ΤΝ είναι αγώνας για την ίδια την επιβίωση της ανθρωπότητας απέναντι στον ψηφιακό ολοκληρωτισμό του κεφαλαίου.
| moschov.dev |